علائم و درمان پارگی منیسک زانو

در صورت پارگی منیسک زانو، علایم و نشانه‌ها می‌تواند متنوع باشد و به محل و اندازه پارگی، همراهی با آسیب‌های دیگر و وضعیت فرد بستگی دارد.

 مینیسک دارای رگ های خونی نیست و در هنگام پارگی خونریزی نمی‌کند. اما ممکن است عروق اطراف آن هم دچار پارگی شود، در این شرایط تورم به وجود می‌آید.

 احساس گرفتگی و قفل شدن یا صدایی مانند تق تق، معمولا از نشانه‌های آسیب مینیسک است.

 علائم پارگی مینیسک زانو را می توان به دو گروه علائم حاد و مزمن تقسیم کرد.

علائم حاد (فوری)

در پارگی های خفیف منیسک، درد مختصری در هنگام پارگی ایجاد می شود و فرد می تواند بعد از پارگی، با درد مختصری به فعالیت خود ادامه دهد. البته درد با بلند شدن از زمین یا دو زانو نشستن بیشتر می شود. بعد از چند روز هم زانو ورم می کند. درد و ورم بعد از 2 تا 3 هفته از بین می رود، ولی بعدها ممکن است همراه با خم و راست شدن یا چرخش زانو درد برگردد.

در پارگی های متوسط در زمان آسیب، درد در کنار یا داخل زانو ایجاد می شود. بعد از آسیب بیمار می تواند همچنان راه برود. بعد از 2 تا 3 روز زانو متورم شده و جلوی خم شدن کامل آن را می گیرد. درد با چرخش زانو یا دو زانو نشستن بیشتر می شود. درد و تورم بعد از چند هفته کمتر می شود، ولی اگر درمان نشود، با فعالیت های بدنی شدید بیشتر می شود.

در پارگی های شدید، درد و ورم زانو بلافاصله بعد از ضربه ایجاد می شود و ورم طی 2 تا 3 روز بعد از ضربه بیشتر می شود. در اثر گیر کردن تکه هایی از منیسک پاره شده در مفصل، ممکن است زانو قفل شود و فرد نتواند زانوی خود را کاملا صاف کند. فرد در زانوی خود احساس عدم تعادل می کند.

در افراد پیر ممکن است حادثه ای که موجب پارگی مینیسک شده است به یاد نیاید و یا پارگی در اثر یک فعالیت معمولی مانند بلند شدن از روی یک صندلی ایجاد شود. در این حالات ممکن است درد و ورم خفیف، تنها علائم مشکل باشند.

در پارگی منیسک داخلی، درد در سطح داخلی زانو و در پارگی منیسک خارجی، درد در سطح خارجی زانو احساس می شود.

پارگی منیسک می تواند برای فرد قابل احساس باشد. احساس اینکه چیزی در داخل زانو پاره شده و با یک احساس یا صدای تق همراه باشد.

اگر پارگی منیسک در حاشیه خارجی آن ایجاد شود، می تواند موجب خونریزی داخل مفصل زانو (همارتروز) شود.

علائم مزمن (طولانی مدت)

اگر به علائم حاد بعد از پارگی منیسک بی توجهی شود، معمولا این علائم بعد از گذشت چند هفته از بین رفته و یا تخفیف می یابد. با این حال علائمی برای بیمار باقی می مانند.

 مهم ترین علائم مزمن پارگی منیسک بعد از چند هفته عبارتند از:

– ورم زانو در اثر افزایش مایع مفصلی زانو که در زبان عامه به آن، آب آوردن زانو می گویند. این ورم هر وقت به زانو فشار زیادی وارد شود، بصورت دوره ای بیشتر می شود.

 – درد در سطح مفصلی، درست در جایی که منیسک قرار دارد. این درد بسته به محل پارگی بر روی منیسک داخلی یا خارجی است. درد با فشار بر روی محل آسیب بیشتر می شود.

 – قفل شدن زانو که به صورت گهگاهی ایجاد شده و مانع از باز شدن زانو می شود. گاهی اوقات بیمار یاد می گیرد که زانویش را با انجام حرکاتی از حالت قفل شده خارج کند.

 – خالی کردن زانو یا احساس ناپایداری زانو که در این حال بیمار احساس می کند زانویش در زیر بدنش ناپایدار بوده و حین راه رفتن به ناگهان در رفته و خالی می شود.

 – لاغر شدن عضلات چهار سر ران

 شنیدن صدای زانو به صورت کلیک یا تق تق رکدن در حین خم و راست شدن

 تشخیص پارگی منیسک زانو

– معاینه زانو

پزشک بعد از صحبت کردن با شما در مورد مشکلاتی که دارید، زانوی شما را معاینه می کند. در این معاینه وی به دنبال آن است که ببیند آیا با فشار دادن مفصل زانو، درد ایجاد می شود یا خیر.

 معاینه دیگر به صورت خم و راست کردن و چرخاندن زانو است که با این حرکت ممکن است منیسک پاره شده حرکت کرده و صدای تق تق یا کلیک در مفصل زانو ایجاد شود.

– تصویربرداری از زانو و منیسک

تصویربرداری برای تائید تشخیص بکار می رود. گاهی علائم آسیب های دیگر زانو هم می توانند مثل پارگی منیسک باشد و پزشک معالج برای تشخیص قطعی از روش های تصویر برداری استفاده می کند.

 یکی از این روش ها رادیوگرافی است. رادیوگرافی ساده معمولا برای کشف دیگر بیماری های زانو که ممکن است علائمی مثل پارگی منیسک داشته باشند و یا بیماری هایی که همراه با آسیب های منیسک هستند (مانند ساییدگی مفصل)، به کار می رود.

 با استفاده از ام آر آی (MRI) می توان منیسک ها را دید و پارگی احتمالی آنها را تشخیص داد.

عوارض عدم درمان پارگی مینیسک

منیسک زانو به دو قسمت بیرونی (lateral) و داخلی (medial) تقسیم می‌شود. هر دو قسمت منیسک دارای ساختار غضروفی هستند که در داخل مفصل زانو واقع شده‌اند. این دو منیسک علاوه بر ایفای نقش در پشتیبانی و استحکام مفصل زانو، نقش مهمی در توزیع بار و جذب فشار ضربه‌های وارده بر زانو دارند.

قسمت بیرونی منیسک زانو به عنوان منیسک خارجی (lateral meniscus) شناخته می‌شود و قسمت داخلی آن را منیسک داخلی (medial meniscus) می‌نامند. هر دو منیسک دارای آندوبروانیال خود هستند که به استخوان ران متصل شده‌اند و توسط رباط‌های منیسکی در موقعیت خود حفظ می‌شوند.

منیسک‌ها علاوه بر وظایف مکانیکی خود، نقش مهمی در خونرسانی به منطقه زانو نیز دارند. منیسک‌ها برخلاف بافت های دیگر مفصل زانو که به خوبی خونرسانی می‌شوند، از یک سیستم خونرسانی ضعیف تر برخوردار هستند. بنابراین، در صورت آسیب و پارگی منیسک، فرآیند بهبودی و التیام آن نیاز به زمان بیشتری دارد.

مراقبت از منیسک‌ها و جلوگیری از آسیب‌دیدگی آنها از طریق رعایت قوانین ایمنی در ورزش‌ها، استفاده از فوتبال‌ها و تکنیک‌های مناسب در حرکات زانو و تقویت عضلات اطراف زانو می‌تواند مفید باشد. در صورت بروز آسیب یا درد مشکوک در منطقه منیسک، توصیه می‌شود به پزشک مراجعه و مشاوره وی را دریافت کنید.

درمان

اگر مقدار پارگی جزئی باشد و درد و سایر علائم نیز برطرف شده باشد، با راهنمایی پزشک و تحت نظر فیزیوتراپ، تمرین‌هایی برای تقویت عضلات انجام می‌شود.

 وجود این درمان‌گرها باعث می‌شود تا بیمار اطمینان حاصل کند تمرینات ورزشی به درستی انجام می‌شود، بدون این‌که خطر وارد شدن صدمه مجدد و یا جدیدی به زانو وجود داشته باشد.

 بسته به شدت ضایعه، سن فرد و شغل او، درمان‌های بسیار متفاوتی برای پارگی مینیسک صورت می‌گیرد.

در صورتی که میزان پارگی مینیسک زانو خیلی شدید باشد، ممکن است پزشک انجام عمل جراحی باز یا جراحی «آرتروسکوپیک» را برای مشاهده شدت ضایعه یا درمان پارگی آن مورد استفاده قرار دهد.

در صورتی که بیمار جوان باشد، پزشک می‌تواند مینیسک را در جای خودش بخیه بزند، البته این به شرطی است که صدمه در ناحیه‌ای باشد که خون‌رسانی خوبی داشته باشد.

در صورتی که بیمار مسن باشد، یا پارگی مینیسک در محلی باشد که خون‌رسانی به خوبی به آن صورت نمی‌گیرد، ممکن است پزشک بخشی از مینیسک یا حتی سطح آن را جدا کند. گاهی نیز ممکن است کل مینیسک برداشته شود.

دوران پس از عمل جراحی یا ترمیم مینیسک ممکن است هفته‌ها طول بکشد و انجام تمرینات ورزشی بعد از عمل نیز -در صورت برداشتن مینیسک- اندکی متفاوت خواهد بود.

در این شرایط هرگز نباید از وزنه استفاده کرد. با توجه به نوع عمل انجام گرفته بر روی بیمار، می‌توان از روش‌های توانبخشی مانند راه رفتن، خم کردن ساق پا و انجام حرکات کششی برای تقویت عضلات پا استفاده کرد.