نرمی کشکک زانو؛ علائم، علت، تشخیص و روش‌های درمان

زانو یکی از اصلی‌ترین قسمت‌های بدن انسان است که شامل قسمت‌های مختلفی می‌شود. یکی از قسمت‌های مهم زانو، کشکک زانو بوده که ممکن است دچار مشکلات مختلفی مانند نرمی شود. نرمی کشکک زانو عارضه‌ایی است که در بیشتر موارد در افراد جوان و ورزشکاران رخ می‌دهد و مشکلات بسیاری را برای افراد به همراه خواهد داشت. در این مقاله علائم، علت، روش‌های تشخیص و درمان این بیماری را مورد بررسی قرار داده‌ایم تا در صورت روبرویی با این مشکل بتوانید در زمان کوتاهی نسبت به درمان آن اقدام کنید.

نرمی کشکک زانو چیست؟

کندرومالاسی پاتلا یا نرمی کشکک زانو وضعیتی است که در آن غضروف موجود در سطح زیرین کشکک زانو تحلیل می‌رود و نرم می‌شود. این مشکل در میان افراد جوان و ورزشکار شایع است و در برخی از موارد  در افراد مسن مبتلا به آرتروز زانو نیز می‌توان شاهد آن بود. نرمی کشکک زانو معمولا در اثر آسیب ناشی از ورزش بی حد است و با چند روز توقف می‌توان شاهد بهبود آن بود.

علت نرمی غضروف کشکک زانو

• ضربه یا آسیب مستقیم به کشکک زانو
• ضعف عضلات پشت ران (همسترینگ ها) و عضله چهارسر جلوی ران
• قرارگیری نامناسب و هم تراز نبودن زانو به علت یک بیماری مادرزادی
• استرس مکرر به مفصل زانو، برای مثال به دنبال دویدن، اسکی یا پرش
• عدم وجود تعادل بین عضلات نزدیک کننده و دورکننده ران

علائم نرمی غضروف کشکک زانو

نرمی کشکک زانو به صورت درد در ناحیه زانو یا درد پاتلوفمورال ایجاد می‌شود و ممکن است در زمان هنگام خم  و صاف کردن زانو فرد احساس سایش یا تق تق کردن را در زانوی خود تجربه کند. درد در این قسمت زانو در بسیاری از موارد پس از یک دوره نشستن طولانی مدت و یا در هنگام انجام فعالیت‌هایی که فشار زیادی روی زانو ایجاد می‌کنند، افزایش پیدا خواهد کرد.

تشخیص کندرومالاسی کشکک زانو

اولین قدم برای تشخیص نرمی کشکک زانو معاینه زانو توسط پزشک است که در این مرحله پزشک به دنبال تورم یا حساسیت به درد در زانو خواهد بود. همچنین ممکن است نحوه قرارگیری کشکک نسبت به ران پا را مورد بررسی قرار گیرد که در صورت هم راستا نبودن کشکک با ران می‌تواند به عنوان یکی از نشانه‌ای از نرمی کشکک زانو آن در نظر گرفت. در مواردی نیز پزشک ممکن است به کشکک زانوها در حالت کشیده فشاری با مقاومت ثابت وارد آورد کند و از این طریق سعی در تعیین میزان حساسیت و شدت نرمی کشکک را مشخص کند. از دیگر روش‌های تشخیص نرمی کشکک زانو می‌توان به عکس برداری رادیوگرافی، تصویربرداری MRI  و آرتروسکوپی زانو اشاره کرد.

درجه بندی نرمی کشکک زانو

به صورت کلی شدت این بیماری با اعداد ۱ تا ۴ درجه بندی می‌شود که درجه ۱ نمایانگر کمترین شدت و ۴ نشان دهنده بالاترین شدت کندرومالاسی است.

درجه ۱: در این مرحله غضروف در ناحیه زانو دچار نرمی شده است.

درجه ۲: در این درجه نرم شدن غضروف به همراه بروز خصوصیات غیرطبیعی که با آغاز از بین رفتن بافت همراه است.

درجه ۳: در این مرحله غضروف نازک شده و بافت آن به طور فعال تحلیل می‌رود.

درجه ۴: این درجه شدیدترین درجه کندرومالاسی است و نشانگر تحلیل غضروف و استخوان زیرین است.

روش‌های درمان نرمی کشکک زانو

هدف اصلی از درمان نرمی کشکک زانو کاهش میزان فشار روی کشکک و مفصل زانو است. به صورت کلی قرار دادن یخ روی مفصل، استراحت و ثابت نگه داشتن مفصل زانو از اولین روش‌های درمانی هستند. در برخی از موارد پزشک به مدت چند هفته برای افراد داروهای ضد التهاب تجویز می‌کند و در صورتی که درد و تورم همچنان باقی باشد از روش‌های دیگر استفاده خواهد کرد.

فیزیوتراپی

یکی از روش‌های غیرتهاجمی برای درمان کندرومالاسی پاتلا مورد استفاده قرار می‌گیرد، فیزیوتراپی است. برای درمان این بیماری فیزیوتراپی روی تقویت عضلات چهار سر ران، عضلات همسترینگ و عضلات نزدیک کننده و دورکننده  ران تمرکز دارد و استحکام عضلانی و تعادل زانو را به همراه دارد. ورزش‌هایی مانند شنا و دوچرخه ثابت نیز به افراد پیشنهاد می‌شود.

جراحی برای درمان نرمی غضروف کشکک زانو

در روش جراحی برای درمان کندرومالاسی پاتلا متخصص زانو از طریق برشی بسیار ریز، یک دوربین به داخل مفصل بیمار وارد می‌شود. با استفاده از جراحی آرتروسکوپی می‌توان مشکلات موجود در مفصل را نیز برطرف کرد. یکی از تکنیک‌های جراحی متداول، رهاسازی جانبی نام دارد که در آن قسمتی از لیگامان‌های زانو به منظور حذف تنش و گسترش محدوده حرکت بریده می‌شوند.

روش‌های پیشگیری از نرمی کشکک زانو

• خودداری از اعمال کردن تنش مکرر به کشکک زانو 
• تقویت عضلات چهارسر، همسترینگ‌ها و عضلات نزدیک کننده و دورکننده ران برای ایجاد تعادل عضلانی در اندام تحتانی
• استفاده از از کفی‌های مناسب برای کفش