مفصل زانو؛ آنچه لازم است بدانیم

مفصل زانو از سه محفظه یا compartment تشکیل شده است. این سه محفظه عبارتند از:

1. محفظه داخلی یا medial compartment: این محفظه در داخل زانو واقع شده و بین استخوان ران و استخوان ساق قرار دارد.

2. محفظه خارجی یا lateral compartment: این محفظه در خارج زانو واقع شده و بین استخوان ران و استخوان ساق قرار دارد.

3. محفظه پشتی یا posterior compartment: این محفظه در پشت زانو واقع شده و بین استخوان ران و استخوان ساق قرار دارد.

هر یک از این محفظه‌ها دارای بافت‌ها و سطوح مفصلی خاصی هستند و به تناسب تحمل و توزیع فشار در زانوی انسان کمک می‌کنند. در برخی موارد، فشار و تحمل نامتوازن در این محفظه‌ها می‌تواند به آسیب و تخریب مفصل زانو منجر شود و نیاز به تعویض مفصل زانو را به دنبال داشته باشد.

محفظه داخلی  محفظه خارجی ومحفظه ای که در قسمت بالاترِ بین این دو قرار می گیرد به نام محفظه کشککی – رانی (Patelofemoral Compartment).آرتروز زانو معمولا در مراحل اولیه از محفظه داخلی از قسمت داخل زانوشروع می شود و بتدریج محفظه (کشککی – رانی ) و سپس محفظه خارجی زانو را درگیر می کند.

بنابراین بیماری آرتروز درابتدا یک محفظه ای (Unicompartment) است و اقدامات درمانی بسته به اینکه کدام محفظه زانو درگیر شده،شدت آن چقدر است و بیمار در چه نوع فعالیت هایی اعم از فعالیت های روزانه،ورزش و… مشکل دارد ، به بیمارپیشنهاد می گردد.

درمان با وسایل نگهدارنده مانند انواع بریس درمواردی که بر اساس شرایط بیمارتجویزگردند، نقش مهمی در درمان نگهدارنده زانو ایفا می کند. یک بریس خاص به نام “بریس تخلیه کننده وزن ” (unloading brace) می تواند برخی از فشارهای وارده به محفظه داخلی زانو را کاهش دهد. استفاده از بریس زمانی می تواند قسمتی از درمان نگهدارنده آرتروز مفصل زانو باشد که حتما توسط پزشک متخصص ارتوپدی ، توانبخشی و یا فیزیوتراپ برای بیمار تجویز گردد.
در بعضی موارد هم می توان از ساپورت های کششی زانو استفاده کرد که هم استفاده از آنها راحت تر است و هم بدلیل خاصیت کشسانی آن موجب محدودیت حرکت نمی گردند.
ولی باید این نکته را باید در نظر داشت که سایر درمان ها مانند کاهش وزن ، تغذیه سالم ، ورزش های تقویت کننده عضلات ران و ساق پا که موجب ثبات مفصل زانو می گردند نقش غیرقابل انکاری در کاهش علائم ناشی از آرتروز زانو دارند.