چرا، کی و چگونه نیاز به تعویض مفصل زانو داریم ؟

آرتروز ممکن است به عنوان یک عارضه پس از وارد آمدن جراحتی به زانو به وجود آید. در برخی موارد، جراحی‌هایی مانند شکستگی استخوان یا پارگی رباط‌های زانو می‌توانند باعث تغییرات وارد شده به ساختار زانو شوند و در نتیجه، ممکن است آرتروز توسعه یابد.

با وجود این، آرتروز ممکن است به صورت فوری و بلافاصله پس از جراحت بروز نکند. به طور معمول، آسیب به استخوان‌ها و رباط‌های زانو می‌تواند در طول زمان باعث تخریب و آسیب غضروف زانو شود. این فرایند ممکن است باعث درد و خشکی مفصل شده و به تدریج تاثیری بر حرکت و عملکرد زانو داشته باشد.

سایش تدریجی مفصل ها با افزایش سن و همین طور بیماری ها و جراحت های ناشی از ضربه ها ممکن است به غضروف زانو که روی استخوان ها را می پوشاند، آسیب برساند و مانع درست کار کردن مفصل زانو شود.

چه زمانی باید جراحی کنیم؟

جراحی تعویض مفصل هنگامی که سایر درمان ها موثر واقع نشده اند یا هریک از نشانه های زیر در فرد وجود داشته باشد، می تواند مفید باشد:
محدودیت در توانایی راه رفتن 

 ناتوانی در نشستن روی صندلی 

 قوس برداشتن زانو به سمت داخل یا خارج 

 درد متوسط یا شدید هنگام استراحت 

چگونه برای جراحی آماده شویم؟

اگر تصمیم دارید جراحی تعویض زانو انجام دهید، پیش از جراحی باید تغییراتی در خانه تان بدهید: 

 میله های ایمنی در دستشویی و حمام نصب کنید. 

 فرش ها یا پا اندازهایی که ممکن است روی آنها لیز بخورید، جمع کنید. 

 چهارپایه ای برای بالا نگه داشتن پایتان بخرید. 

 از کسی بخواهید برای انجام فعالیت های روزانه در چند هفته ای که پس از عمل دوره بهبودی را می گذرانید به شما کمک کند. 

جراحی چگونه انجام می شود؟ 

 جراحی تعویض زانو معمولا یک تا دو ساعت طول می کشد. جراح غضروف و استخوان های آسیب دیده را از زانو برمی دارد و ایمپلنت های فلزی را انتهاهای استخوان های ران و ساق متصل می کند. یک اسپیسر پلاستیکی این قطعه های پلاستیکی را از هم جدا می کند و امکان می دهد مفصل نرم تر حرکت کند.اغلب افراد پس از تعویض زانو چند روز باید در بیمارستان بمانند. در این مدت به بیمار داروهای ضددرد داده می شود و او را تشویق می کنند پا و قوزک آن را هرچه زودتر پس از عمل حرکت دهد چون راه رفتن باعث افزایش جریان خون به عضلات پا می شود و می تواند به کاهش تورم کمک کند. 

 
کی از بیمارستان مرخص می شویم؟ 

 هنگامی که فرد از بیمارستان به خانه بازمی گردد، می تواند با کمک عصا یا واکر راه برود اما ممکن است در ۳ تا ۶ هفته اول برای حمام کردن، آشپزی و انجام کارهای خانه به کمک نیاز داشته باشد. 

برای اینکه حداکثر استفاده را از زانوی جدیدتان ببرید، باید به توصیه های پزشک درباره فعالیت جسمی در هفته های پس از جراحی توجه کنید. استراحت بیش از حد ممکن است روند بهبود را کُند کند، اما در عین حال نباید زیاد روی مفصل تازه تان فشار بیاورید. به راه رفتن در اطراف خانه تان، پیاده روی و انجام ورزش های توصیه شده به وسیله فیزیوتراپیست بپردازید. فیزیوتراپی پس از جراحی تعویض مفصل زانو، شامل ورزش هایی می شود که انعطاف پذیری و قدرت عضلات اطراف زانو را بهبود می دهند. این ورزش ها را می توانید در یک مرکز فیزیوتراپی یا در خانه انجام دهید اما حتما از فیزیوتراپ درباره شیوه درست انجام دادن این حرکت ها سوال کنید. انجام این حرکت ها را باید حداقل ۲ ماه پس از جراحی ادامه داد. 

 
بهبود چقدر طول می کشد؟ 

 سرعت بهبود بیماران پس از جراحی متفاوت است، اما این اصول کلی را برای بازگشت به فعالیت های معمول می توانید در نظر داشته باشید: 

 انجام کارهای خانه پس از ۳ تا ۶ هفته، برقراری رابطه زناشویی پس از ۶ تا ۸ هفته، شنا پس از ۶ تا ۸ هفته، رانندگی پس از ۶ تا ۸ هفته برای زانوی راست (اگر مفصل زانوی چپ تعویض شده است، ممکن است بتوانید پس از یک هفته رانندگی را دوباره شروع کنید). 

عوارض جراحی زانو چیست؟ 

 جراحی تعویض مفصل زانو برای بیشتر افراد بی خطر است، اما مانند هر جراحی دیگری مشکلاتی نادر هم ممکن است به وجود آید: 

عفونت (زیر 1%)، ایجاد لخته خون در وریدهای پا (0.5%). 

 برخی افراد چند روز پس از جراحی زانو دچار ایجاد لخته خون در وریدهای ساق یا ران می شوند. علایم این عارضه، ایجاد تورم و درد در پاست. اگر این لخته های خونی متلاشی شوند و از طریق رگ ها به ریه ها برسند، ممکن است عارضه مرگبار «آمبولی ریوی» ایجاد کنند. استفاده از نوارهای کشی، وسایل فشارنده و داروهای رقیق کننده خون، خطر ایجاد این لخته ها را کاهش می دهد. حرکت دادن پا و قوزک پا نیز برای پیشگیری از ایجاد لخته مهم است و ضروری است هرچه زودتر حرکت دادن آنها را شروع کنید. نشانه های هشداردهنده وارد شدن لخته خون به ریه ها «آمبولی ریوی» شامل تنگی نفس ناگهانی، درد قفسه سینه و سرفه کردن است. 

 
نشانه های عفونت شامل تب، بدتر شدن قرمزی و حساسیت زانو و خروج چرک از زخم جراحی است. اگر پس از جراحی زانو دچار هریک از این علایم شدید، فورا با پزشک تماس بگیرید. 

 
ایمپلنت زانو چه مشکلاتی دارد؟

این ایمپلنت ها ممکن است در طول زمان ساییده شوند یا اتصالشان با استخوان شل شود. بافت جوشگاهی هم ممکن است در اطراف ایمپلنت رشد کند و دامنه حرکت آن را محدود کند و حتی هنگامی که این ایمپلنت ها درست کار می کنند، ممکن است هنگامی که زانو به جلو یا عقب خم می شود، صدای تلق تلقی ایجاد کنند. می توانید با انجام اقدام هایی طول عمر ایمپلنت زانو را بیشتر کنید. پس از جراحی تا زمانی که توانایی حفظ تعادل را به دست آورید، از عصا یا واکر استفاده کنید زیرا افتادن ممکن است باعث بروز آسیب جدید به زانو شود. ورزش های پرضربه نیز ممکن است ایمپلنت زانو را خراب کنند بنابراین بیشتر پزشکان به بیماران هشدار می دهند از دویدن، پریدن یا ورزش های تماسی خودداری کنند. با اینکه برخی فعالیت ها پس از تعویض زانو محدودیت دارند، هنوز بسیاری از کارها را می توانید مانند گذشته انجام دهید؛ پیاده روی، راهپیمایی سبک، دوچرخه سواری و شنا از جمله فعالیت هایی هستند که برای افراد دارای ایمپلنت بی خطرند. 

 قابل ذکر است که اگر جراحی توسط پزشک فوق تخصص جراحی زانو و با دقت کامل انجام شود بسیاری از این عوارض رخ نخواهد داد و با رعایت توصیه های پزشک معالج میتوان
 انتظار نتایج درازمدت خوبی داشت، زیرا طبق آمار رسمی بیش از ۹۰ درصد از ایمپلنت های زانو، به خوبی تا ۱۵ الی 20 سال پس از جراحی کار می کنند.