درمان پارگی و کشیدگی رباط صلیبی زانو

در زانو چهار رباط اصلی وجود دارد. رباط‌ها بافت‌های فیبرمانندی هستند که استخوان‌ها را به یکدیگر متصل می‌کنند و باعث استحکام و ثبات مفصل می‌شوند. چهار رباط اصلی زانو استخوان ران را به استخوان ساق پا وصل می‌کنند، این چهار رباط عبارتند از:

رباط صلیبی قدامی یا جلویی (ACL): این رباط در مرکز زانو واقع شده است و چرخش و حرکت استخوان ساق پا به جلو را کنترل می‌کند.
رباط صلیبی خلفی یا پشتی (PCL): این رباط در پشت زانو قرار واقع شده است و حرکت استخوان ساق پا به جلو را کنترل می‌کند.
رباط طرفی داخلی (MCL): این رباط باعث استحکام داخل زانو می‌شود.
رباط طرفی خارجی (LCL): این رباط باعث استحکام قسمت خارجی زانو می‌شود.

علائم و نشانه ها
شدت علائم آسیب دیدگی رباط صلیبی به میزان کشیدگی و پارگی رباط بستگی دارد. در آسیب دیدگی خفیف یا درجه یک، رباط صلیبی کشیده می‌شود اما تماماً پاره نمی‌شود. در این حالت، مفصل ممکن است آسیب زیادی نبیند و ورم نیز نداشته باشد، اما کشیدگی رباط صلیبی باعث افزایش خطر آسیب دیدگی مجدد می‌شود. در صورت عدم درمان و استراحت مناسب، آسیب دیدگی می‌تواند شدت یابد و به پارگی کامل رباط صلیبی منجر شود.در آسیب دیدگی متوسط رباط زانو (درجه دو)، قسمتی از رباط دچار پارگی (پارگی نسبی یا پارگی ناقص رباط) می‌شود. در این حالت زانو متورم شده و کبود می شود و معمولا بیمار در هنگام استفاده از زانو احساس زانو درد و ناراحتی و خالی کردن زانو می کند.
در آسیب دیدگی شدید (درجه سه)، رباط دچار پارگی کامل می‌شود، که باعث ورم و گاهی خونریزی زیر پوست می‌شود. در نتیجه، مفصل بی ثبات گشته و نمی‌تواند وزن بدن را تحمل کند. اغلب پس از پارگی درجه سه فرد دردی را احساس نمی‌کند، زیرا کلیه فیبرهای درد در زمان آسیب دیدگی رباط، پاره می‌شوند.

علت
کشیدگی و پارگی رباط صلیبی زانو جلویی یکی از شایع‌ترین آسیب دیدگی های رباط می باشد. علت پارگی رباط صلیبی اغلب در طی یک حرکت چرخشی ناگهانی (وقتی پاها روی زمین قرار دارند، اما زانوها به سمت دیگر می‌چرخند) رخ می دهد. ورزش‌هایی مثل اسکی، بسکتبال و فوتبال ورزش‌هایی هستند، که احتمال آسیب دیدگی رباط زانوی ورزشکاران در آن بیشتر است.
آسیب دیدگی و علائم پارگی رباط صلیبی پشتی نیز نسبتا شایع می باشد. با این حال، آسیب دیدگی رباط صلیبی خلفی معمولا با ضربه ناگهانی و مستقیم مانند تصادف با خودرو یا در هنگام تکل زدن در فوتبال اتفاق می‌افتد.

تشخیص
علاوه بر بررسی کامل سابقه پزشکی و معاینه فیزیکی، روش‌های تشخیص آسیب دیدگی رباط زانو شامل موارد زیر می‌شود:
عکسبرداری با اشعه ایکس
ام آر ای
آرتروسکوپی

درمان
بدون توجه به سن و میزان فعالیت فرد، درمان اولیه کشیدگی و پارگی رباط صلیبی زانو تا زمان مراجعه به پزشک شامل موارد زیر می‌شود:

استراحت دادن زانو: یکی از راه های درمان پارگی رباط صلیبی استراحت کردن است. از وارد کردن فشار بیش از حد به زانو خودداری کنید. شما باید برای مدتی از عصا استفاده کنید.
قرار دادن یخ روی زانو: به منظور کاهش درد و التهاب، باید یخ را در حوله پیچید و روی زانوی آسیب دیده قرار داد. این کار را هر سه الی چهار ساعت به مدت 20 الی 30 دقیقه انجام دهید زمانی که درد و التهاب از بین می‌رود (معمولا دو الی سه روز)، ادامه دهید.
فشرده سازی زانو: برای کنترل ورم، روی زانوی خود یک بانداژ یا نوارکشی ببندید.
بالا بردن زانو: زانوی خود را در هنگام نشستن یا دراز کشیدن روی بالشت قرار دهید تا بالاتر قرار بگیرد.
زانوبند: استفاده از زانوبند طبی برای ثابت نگه داشتن زانو و محافظت از آن در برابر آسیب دیدگی، موثر می باشد.
داروهای مسکن: دارهای ضد التهابی غیراستروئیدی مثل آسپرین یا ایبوپروفن، به شما در تسکین درد و ورم کمک می‌کنند. با این حال، می‌توانند عوارض جانبی به همراه داشته باشند و نباید همیشه از آنها استفاده کرد، مگر اینکه پزشک خود آن‌ها را برای شما تجویز کرده باشد.

درمان جراحی
پارگی رباط طرفی داخلی، صلیبی خلفی و مخصوصا رباط صلیبی قدامی اغلب باید با جراحی درمان شوند. پارگی‌های رباط صلیبی جلویی با استفاده از روش‌های جراحی آرتروسکوپی و کم تهاجمی قابل درمان هستند. درمان پارگی رباط صلیبی زانو به سطح فعالیت و علائم فرد بستگی دارد. در گذشته، پارگی رباط صلیبی مانع از این می‌شدند که ورزشکاران ورزش‌های پر برخوردی که شامل حرکات چرخشی و برشی است، را از سر بگیرند. امروزه، روش‌های جراحی پیشرفته امکان از سرگیری فعالیت‌های ورزشی و سایر فعالیت های سنگین را فراهم می‌کند. اهداف از عمل جراحی بازسازی رباط صلیبی جلویی از قرار زیر است:

کاهش مدت درمان و بهبودی آسیب دیدگی
جلوگیری از آسیب دیدگی بیشتر زانو
از سرگیری فعالیت نامحدود ورزشی و عملکردی
روش‌های مختلفی برای جراحی ترمیم پارگی رباط صلیبی قدامی وجود دارد. میزان موفقیت عمل جراحی بازسازی رباط صلیبی جلویی بیش از 95 درصد است.

روش عمل
جراحی بازسازی رباط صلیبی جلویی شامل گرفتن قسمتی از بافت تاندون برای جایگزین کردن آن به جای رباط صلیبی جلویی است. تاندون ها و رباط‌ها بافت مشابهی دارند، که در اصل از کلاژن و پروتئین ساخته می‌شود. منظور از عمل جراحی بازسازی این است که یک تاندون با جراحی در زانو دقیقا در محل پارگی رباط صلیبی جلویی قرار داده می‌شود. تاندون با پیچ‌های زیست تجدیدپذیر به استخوان پیچ می‌شود. تقریبا در 95 درصد از مواقع، بدن تامین خون به تاندون را دوباره برقرار می‌کند و چند هفته بعد از جراحی پارگی رباط زانو، این تامین خون باعث به وجود آمدن سلول‌های فیبروپلاست جدیدی می‌شود که باعث می‌شود تاندون بار دیگر فعالیت خود را از سر بگیرد. در نتیجه، رباط صلیبی جدید، ظاهرا به خوبی رباط قبلی است و تا پایان عمر فرد ماندگاری خواهد داشت.

مراحل جراحی
عمل جراحی رباط صلیبی زانو با استفاده از آرتروسکوپی صورت می‌گیرد. دو تا چهار برش پوستی در نواحی مختلف جلوی زانو، بسته به بافت مورد استفاده، ایجاد می‌شوند. از طریق یکی از این برش‌ها، آرتروسکوپ (دوربین فیلم برداری کوچکی به اندازه یک مداد) داخل زانو قرار داده می‌شود. با بزرگ نمایی که توسط آرتروسکوپ صورت می‌گیرد، پزشک هر گونه آسیب دیدگی به وجود آمده را می‌تواند مشاهده کند.از طریق برش‌های دیگر، ابزارهایی درون مفصل قرار داده می‌شود تا بافت‌ها را خارج سازد، صاف کند یا ترمیم نماید. کلیه آسیب دیدگی ها در این حالت ترمیم می‌شوند.
پیوند رباط صلیبی جلویی از طریق برش‌های کوچک داخل زانو قرار داده می‌شود و در آنجا داخل تونل استخوانی گذاشته می‌شود. سپس پیوند رباط صلیبی با استفاده از جدیدترین پیچ‌های زیست تجزیه پذیر محکم می‌شود. برش‌های کوچک با چسب پوستی و بخیه ی قابل جذب بسته می‌شوند تا نیازی به کشیدن بخیه نباشد. در طول این جراحی آب از طریق شکاف های ایجاد شد در جلوی زانو، به داخل آن ریخته می شود، نیمی از این آب توسط بافت های زانو جذب می شود.
پس از جراحی، آب ترکیب شده با میزان کمی خون اغلب از برش‌ها نشت می‌کند و بر روی بانداژها مثل خون به نظر می‌رسد. بیشترین مقدار این نشتی آب می باشد که طبیعی است.

بهبودی
اغلب افراد می‌توانند، در روز جراحی یا یک روز بعد از آن به خانه برگردند. ممکن است مجبور شوید1 الی 4 هفته اول بعد از جراحی از زانوبند استفاده کنید، همچنین پزشک برای تسکین درد، برایتان مسکن تجویز می کند. اغلب افراد می‌توانند پس از جراحی زانوی خود را حرکت دهند. این کار به جلوگیری از خشکی عضلات کمک می‌کند. فیزیوتراپی به بسیاری از بیماران کمک می‌کند تا دامنه حرکتی و استقامت زانوی خود را بعد از جراحی پارگی رباط زانو بدست آورند. مدت زمان از سرگیری فعالیت هایی که قبل از جراحی انجام می دادید، به نوع فعالیت ها (میزان فشاری که به رباط ها وارد می شود در طول فعالیت) بستگی دارد ومی تواند بین چند روز تا چند هفته متغیر باشد، اما از سرگیری کامل فعالیت‌های ورزشی اغلب 4 ماه طول می‌کشد.

عوارض

جراحی بازسازی رباط صلیبی جلویی یک روش جراحی است و همانند هر عمل جراحی دیگری، برخی خطرات و عوارض احتمالی دارد. خطرات عمومی جراحی شامل خونریزی و عفونت در محل جراحی هستند. با اتخاذ تدابیر مناسب، مانند استفاده از تکنیک‌های جراحی بهداشتی و استفاده از ضدعفونی‌کننده‌ها، این خطرات کنترل می‌شوند.

علاوه بر این، بعضی از عوارض جراحی بازسازی رباط صلیبی جلویی شامل زانو درد، سفتی (احساس چسبندگی در مفصل زانو)، ضعف عضلات و بهبود ضعیف پیوند می‌باشند. این عوارض به صورت نادر رخ می‌دهند و بسته به عوامل فردی و فرایند جراحی، میزان وقوع آن‌ها متفاوت است.

با این حال، با توجه به پیشرفت‌های پزشکی و تکنولوژی، خطرات و عوارض جراحی را می‌توان به حداقل رساند و بیشتر افرادی که از این جراحی استفاده می‌کنند، بهبود قابل توجهی در وضعیت زانوی خود را تجربه می‌کنند. مهم است که قبل از جراحی، با پزشک خود در مورد تمام جزئیات و خطرات مرتبط با جراحی صحبت کنید و تصمیم به انجام آن را با اطلاعات کافی بگیرید.

اغلب افراد دچار پارگی رباط صلیبی جلویی، بی ثباتی مفصل را تجربه می‌کنند، به عبارت دیگر احساس خالی کردن زانو یا شل به نظر رسیدن آن. این بی ثباتی عموما منجر به کاهش فعالیت‌ها، مخصوصا فعالیت ورزشی می‌شود. همچنین، بی ثباتی در صورتی که درمان نشود، معمولا منجر به آسیب دیدگی های بیشتر می‌شود.
برای افرادی که ترجیح می‌دهند درمان با جراحی رباط صلیبی را انجام ندهند، روش های دذرمان غیرجراحی از جمله توانبخشی زانوی آسیب دیده به منظور بازیابی فعالیت تا حد امکان و جلوگیری از بی ثباتی مفصل، شدیدا توصیه می‌شود. تا زمانی که بیمار از زانو بند طبی استفاده کند و از ابزارهای کمکی مناسب مثل عصا یا واکر بهره ببرد، زانویی که بی ثباتی خفیفی دارند، مشکلی را به بار نخواهد آورد.
پارگی رباط های زانو به ویژه پارگی رباط صلیبی قدامی، مشکل نسبتا شایعی می باشد، این عارضه به ویژه در ورزش های پر برخورد، می تواند رخ می دهد. درمان پارگی رباط زانو با جراحی، معمولا عوارضی را برای بیماران نخواهد داشت، و بیمار پس از مدت کوتاهی و با استفاده از انجام روش های فیزیوتراپی بعد از جراحی می تواند، مانند گذشته به فعالیت بپردازد.